TRƯỚC 2010 – Thời kỳ khai hoang
Lúc này khái niệm affiliate marketing còn xa lạ với gần như tất cả người Việt. Những “cao thủ MMO” thời đó chỉ biết đến Amazon Associates, ClickBank hay AdSense. Ai biết tiếng Anh, hiểu chút kỹ thuật là mới biết affiliate là gì; ai không biết thì nghĩ affiliate là trò scam kiếm đô ảo. Affiliate tồn tại ở Việt Nam như một thế giới ngầm – vừa mơ hồ, vừa quyến rũ.
2012 – Khi Lazada mở cửa kỷ nguyên mới
Sự xuất hiện của Lazada Việt Nam đánh dấu cột mốc đầu tiên của affiliate chính thống. Họ tung ra chương trình Lazada Affiliate để thu hút publisher kéo đơn hàng. Các tay tp MMO bắt đầu thấy “ánh sáng hợp pháp”: kiếm tiền thật, từ sản phẩm thật, ngay tại Việt Nam. Nhưng hệ thống tracking, hoa hồng, quản lý publisher lúc đó vẫn sơ khai và nhiều lỗi.
2013–2015 – có dấu hiệu vươn mình
Affiliate trở thành từ khóa hot. Các khóa học về kiếm tiền online nở rộ: từ Amazon, CJ, ClickBank đến ShareASale. Một thế hệ “Affiliate Marketer Việt” ra đời — vừa háo hức, vừa mù mờ. Cùng lúc đó, blog, group, cộng đồng MMO Việt Nam hình thành — tạo nên nền văn hóa “chia sẻ tool – khoe proof – show thu nhập”.
2015 – ACCESSTRADE đặt nền móng chính thống
ACCESSTRADE Việt Nam ra mắt, mang mô hình affiliate network chuyên nghiệp từ Nhật về Việt Nam. Họ làm việc trực tiếp với các brand lớn (Tiki, Adayroi, Vietravel…), có dashboard, tracking, và hệ thống payout ổn định. Đây là lần đầu tiên ở Việt Nam, affiliate bước ra ánh sáng – trở thành một phần của ngành digital marketing thật sự. Cùng thời điểm, các network Việt khác như MasOffer, AdFlex, Ecomobi ra đời, tạo nên giai đoạn hoàng kim đầu tiên…
2018 – Shopee vào Việt Nam, cuộc chơi đổi luật
Shopee mang theo chương trình Shopee Affiliate, kéo cả cộng đồng MMO quay trở lại sàn TMĐT. Affiliate chính thức trở thành nghề phụ phổ biến nhất trong giới trẻ: ai có kênh, có group, có blog đều có thể kiếm tiền. Traffic bùng nổ, thu nhập khủng, nhưng đồng thời — bắt đầu xuất hiện cookie stuffing, spam content, và traffic ảo. Đây là giai đoạn “khá loạn”: dễ kiếm, nhưng dễ sập.
2020 – COVID và thời kỳ toàn dân affiliate
Đại dịch khiến mọi người bị nhốt trong nhà – nhưng lại mở toang cánh cửa kinh tế số. Hàng triệu người Việt bắt đầu học cách kiếm tiền online, và affiliate trở thành lựa chọn an toàn, hợp pháp, “tự làm được ở nhà”.
3 năm COVID là 3 năm rực rỡ nhất của affiliate Việt:
3 năm COVID là 3 năm rực rỡ nhất của affiliate Việt:
-
Network như Accesstrade, AdFlex, Ecomobi tăng trưởng đột biến.
-
Các sàn TMĐT đua nhau tung hoa hồng khủng.
-
Hàng trăm nghìn publisher mới ra đời, từ sinh viên tới bà nội trợ.
Affiliate không còn là “nghề phụ” nữa, mà trở thành “nghề chính của thời phong tỏa.”
2022–2024 – Kỷ nguyên TikTok Shop
Rồi quả bom TikTok Shop Affiliate nổ tung. Người người mở kênh, nhà nhà gắn link. “Thầy” thì dạy cách bán sách qua video ngắn, “trò” thì livestream gắn link trending. Affiliate bỗng hóa thành làn sóng văn hóa: vừa kiếm tiền, vừa thể hiện bản thân.
Shopee và TikTok chính thức thống trị mô hình affiliate tại Việt Nam. Nhưng đằng sau cơn sốt là mặt tối: View ảo, spam link, mua đơn, “deal ngầm” giữa KOL và nhãn hàng. Affiliate một lần nữa đối mặt với câu hỏi cũ: làm sao để minh bạch và bền vững?
2024 – Mô hình Partnership
Năm 2024, một làn gió mới xuất hiện: mô hình Partnership Platform. Đây là tư duy mới — thay vì chỉ “trả hoa hồng theo đơn hàng”, brand bắt đầu xây quan hệ thật sự với đối tác có giá trị.
Tại Việt Nam, startup Permate là đơn vị đầu tiên theo đuổi hướng này:
-
Giúp brand tự xây hệ thống đối tác riêng (không qua network trung gian).
-
Theo dõi dữ liệu thật: ai mang khách, ai giữ khách, ai tạo doanh thu dài hạn.
-
Tích hợp partner vào hành trình khách hàng, không chỉ là người “đặt link kiếm tiền”.
Nếu affiliate là “ngành môi giới traffic”, thì partnership là hệ sinh thái cộng sinh doanh thu. Ở thế giới, Impact là Network chuyển đổi sang mô hình này và trở thành anh cả cho cả ngành.
2026 – Dự đoán cho tương lai
Affiliate network dần mất vai trò độc quyền, brand sẽ chủ động hơn. Các sàn TMĐT (Shopee, TikTok Shop) vẫn thống trị ngắn hạn, nhưng tương lai sẽ thuộc về những hệ thống partnership minh bạch và kiểm soát dữ liệu. Người làm affiliate giỏi sẽ không chỉ biết chạy link — mà sẽ trở thành đối tác kinh doanh thực thụ của brand.
Tổng kết
15 năm trước, affiliate là trò “kiếm tiền online mờ mịt”. Giờ đây, nó đã trở thành ngành kinh tế thực sự – với hàng triệu người Việt tham gia. Và khi mô hình partnership xuất hiện, affiliate Việt Nam có cơ hội bước lên tầm mới: bền vững, minh bạch, và có giá trị thật.
