Mấy ngày nay mình cứ suy nghĩ mãi về câu chuyện:
Một chiếc bút bi có giá 5K, nhưng vì rất nhiều yếu tố mà người bán hàng bán được chiếc bút với 50K, vậy, chúng ta nên đánh giá đó là một người bán hàng giỏi hay là một tay lừa đảo?
Và xét tới một câu chuyện khác:
Một khóa học chỉ có giá tầm 500K, nhưng qua rất nhiều thủ thuật Marketing, qua rất nhiều bước “thao túng”, khóa học được thổi giá lên tới 50.000.000? Vậy chúng ta nên đánh giá người giảng viên đó là một Seller tài ba hay là một kẻ lùa gà?
Mình biết sẽ có rất nhiều ý kiến về cách định giá khóa học, nhưng hãy tạm bỏ qua phần đó và focus vào ý chính – Tức là 1 sản phẩm được bán với giá quá cao với giá trị thật của nó nhé.
Vấn đề có lẽ sẽ nằm ở chỗ:
Seller đó đã dùng những yếu tố nào để người mua có thể chấp nhận mua một sản phẩm với giá gấp hàng chục lần giá gốc và vẫn cảm thấy đáng. Hãy xem như những yếu tố đó không có yếu tố nào vi phạm pháp luật – Suy cho cùng thì chẳng ai muốn kiếm được tiền nhưng lại phải vào tù cả.
Trong câu chuyện cái bút, bạn có thể Google, tại vì đây là một Case hết sức kinh điển. Và cái kết của câu chuyện này luôn là việc đề cao tài năng của người bán trong việc thêm thắt giá trị hoặc tạo sự khan hiếm theo quy luật cung cầu, chứ chẳng ai nói gì về chuyện lừa đảo cả.
Trong trường hợp khóa học, thông thường người dạy sẽ dùng các yếu tố như “bán giấc mơ”, “marketing quá đà” để mức giá trở nên hợp lý và chấp nhận được. Ví dụ:
-
Bạn là sinh viên, mẹ bỉm, bạn đang muốn kiếm thêm nguồn thu nhập thụ động từ Internet, rất nhiều người đã làm được, tôi làm được và chắc chắn bạn cũng làm được.
-
Khóa học này sẽ giúp bạn kiếm thêm 50 triệu một tháng nếu bạn thực sự có niềm đam mê và cố gắng. Đã có hàng nghìn học viên tham gia và thành công chỉ sau 3 tháng…
Keypoint của việc bán giấc mơ và marketing quá đà đó là nó thổi phồng sự thật nhưng NÓ KO SAI hoặc RANH GIỚI ĐÚNG SAI SẼ RẤT MƠ HỒ VÀ KHÔNG THỂ ĐƯỢC KIỂM CHỨNG. Với ví dụ trên, sự thật là vẫn có những bạn sinh viên với mức thu nhập 50 triệu, dù tỉ lệ đó là rất nhỏ. Bởi vì như vậy nên sẽ rất khó (hoặc không thể) kết luận nó là lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật được.
Như vậy, nếu một món hàng (mà ở đây là khóa học) được thổi giá dựa trên các yếu tố không vi phạm pháp luật, mà được bán theo kiểu “thuận mua – vừa bán”, không ai ép uổng ai, thì làm sao và dùng cách nào để đánh giá người bán?
– Người mua và cả người bán – Bên nào mới là bên đáng trách hơn?
– Trách người bán quá tinh vi, hay là trách người mua quá dại khờ?
– Người mua chịu trách nhiệm với túi tiền của mình hay người bán chịu trách nhiệm với lương tâm của mình? Và nếu thực sự trong thâm tâm của người bán, họ đã mặc định sẵn “mình không làm gì sai” thì phải làm sao? Cách đám đông nhìn nhận họ và cách họ tự nhìn nhận chính bản thân mình cái nào quan trọng hơn?
Chúng ta, những người ngoài cuộc, nên dùng thái độ “mặc kệ chuyện ai người nấy lo”, hay là nên “lên tiếng” dựa trên các quan điểm cá nhân?
