Thiên kiến tổng bằng không ( Zero-Sum bias hay Zero-sum thinking) là một thiên kiến tâm lý thường gặp trong đời sống. Thiên kiến này cho rằng con người luôn có xu hướng nghĩ rằng mọi thứ trên đời này có được đều là sự đánh đổi, được thứ này mất thứ kia. Nói cách khác, khi cộng cái được và cái mất thì ta sẽ được tổng bằng không.
Ví dụ trực quan nhất:
- Khi đánh cờ, có người thắng, thì phải có người thua.
- Trong sòng bài, có người ăn tiền thì sẽ có người thua tiền.
- Hồng nhan thì bạc phận
- Chữ tài thì thường đi với chữ tai một vần
- Những đứa mà nhà giàu, sinh ra ở vạch đích thì thường là phá gia chi tử
- Những đứa nhà nghèo thì bù lại sẽ rất thông minh, hiếu thảo
- Một sản phẩm vừa ngon, bổ, rẻ thì thường không thể tồn tại (Cho dù có thể nó có thật)
- Một người vừa giỏi, vừa đẹp, vừa giàu, thì thường sẽ bị đồn là pue due ;))
- Khóa học phải nát rồi thì nó mới đi dạy.
- Chia sẻ free thì chắc chắn phải là lùa gà tạo phễu.
- Những ai vừa kiếm tiền vừa nhanh, vừa dễ thì chắc hẳn sẽ cực kỳ bị ghét – Căn bản vì nó đi ngược lại quy luật “Thiên kiến tổng bằng không”.
Đọc tới đây thì chắc hẳn bạn cũng nhận ra mình đã bị ảnh hưởng bởi “thiên kiến tổng bằng không” rồi. Ai cũng vậy cả thôi, tâm lý học là một phạm trù mà nếu nghiên cứu kỹ, thì hóa ra ai cũng như ai cả. Căn bản nó đã được quy định vào ADN của loài người trong suốt quá trình tiến hóa rồi. Đôi khi mình không thể hành động khác được, nhưng biết lý do khiến mình hành động như vậy vẫn tốt hơn. Càng nghiên cứu sâu về tâm lý học, bạn sẽ càng nhận ra gần như mọi phạm trù của cuộc sống này đều bị chi phối bởi nó. Đặc biệt là trong lĩnh vực Marketing, Sale..
